Γινόμαστε ίδιοι;

      

     Όταν υπάρχει μια αντιπαράθεση είναι φυσικό η κάθε πλευρά να βάλλει εναντίον της άλλης με τα δικά της όπλα-πρακτικές.Κάποιος μπορεί να αντιδράσει βίαια, άλλος να αντιδράσει πονηρά άλλος να αγνοήσει την επίθεση που του γίνεται κλπ. Όλες αυτές οι  συμπεριφορές κρίνονται όμως είτε ως θετικές είτε ως αρνητικές. Συνήθως οι επιθετικές συμπεριφορές κρίνονται αρνητικά,  για παράδειγμα η βία είτε λεκτική είτε σωματική δεν θεωρείται -και δικαιολογημένα-   πρέπων  τρόπος για την επίλυση διαφορών. 

   Συχνά όμως όλες αυτές οι συμπεριφορές που ανταποκρίνονται στα κατώτερα ένστικτα του ανθρώπου  αποτελούν την εύκολη λύση ,είναι το πρώτο πράγμα που θα περάσει από το μυαλό κάποιων ως μέσο για να πλήξουν τον αντίπαλο τους. Όταν για παράδειγμα υπάρχει μια διαφωνία σε ένα θέμα συζήτησης είναι  σίγουρα πιο εύκολο να προσπαθήσεις να μειώσεις τον συνομιλητή σου με χαρακτηρισμούς παρά να προσπαθήσεις να αποδείξεις με επιχειρήματα ότι έχει δίκιο. Αυτό συμβαίνει απλά διότι οι χαρακτηρισμοί είναι πιο εύκολο να βρεθούν από τα επιχειρήματα κι επιπλέον με τους χαρακτηρισμούς δημιουργείται και η εντύπωση ότι "αφού ο τάδε είναι έτσι κι έτσι άρα έχει και άδικο". 

Βέβαια αν αυτός που βρίζουμε συμφωνήσει τελικά μαζί μας τότε οι χαρακτηρισμοί που του εκτοξεύουμε παύουν δια μαγείας να ισχύουν και τον συγχαίρουμε για την ώριμη σκέψη του! 

     Με το παράδειγμα που παραθέσαμε κατανοούμε εύκολα τον χαρακτήρα των ανθρώπων που προσφεύγουν σε παρόμοιες τακτικές  αντιπαράθεσης.Εξάλλου κάθε άνθρωπο τον χαρακτηρίζουν οι πράξεις και όχι οι σκέψεις του.Όμως συχνά  με βάση τον παραπάνω συλλογισμό τείνουμε να εξισώνουμε τον άνθρωπο που θα αντιδράσει με ανάλογο τρόπο σε μια άσχημη συμπεριφορά (πχ θα απαντήσει στη βία με βία) με αυτόν που εκδήλωσε πρώτος την συμπεριφορά αυτήν. Λέμε μάλιστα εκφράσεις όπως  "α έπεσες στο επίπεδο του" ,"αντιδρώντας έτσι γίνατε ίδιοι" κλπ.

         Σίγουρα το να αποφύγει κάποιος να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο σε μια άσχημη επίθεση που θα δεχτεί  απαιτεί  πολλή αυτοσυγκράτηση  και είναι αξιέπαινο να το κατορθώσει κανείς. Όμως  και το να χρησιμοποιήσει τα όπλα του αντιπάλου του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και του ίδιου  επιπέδου (ηθικού-πνευματικού) άνθρωπος με αυτόν. Σίγουρα οι πράξεις είναι που χαρακτηρίζουν τον καθένα μας αλλά με μια παράμετρο: Οι πράξεις μας για να μας χαρακτηρίσουν πρέπει να είναι αυθόρμητες .Για παράδειγμα  όταν κάποιος χτυπάει κάποιον προκαλεί ουσιαστικά τα κατώτερα ένστικτα του άλλου να αντιδράσουν, όλοι διαθέτουμε  τέτοια ένστικτα μέσα μας. Αν χτυπήσει λοιπόν κι αυτός που δέχτηκε το χτύπημα  δε σημαίνει ότι είναι ίδιος χαρακτήρας  με αυτόν που  αβίαστα και απρόκλητα έκανε την αρχή.Ουσιαστικά έχουμε μια αντιπαράθεση σε ένα α επίπεδο, κάποιος χρησιμοποιεί πρακτικές και ρίχνει την ποιότητα της αντιπαράθεσης σε ένα επίπεδο β (που λόγω των πρακτικών που χρησιμοποίησε είναι πολύ πιο έντονο/σφοδρό από το α)  και έτσι εξαγριώνει τον άλλο και των ωθεί να απαντήσει ανάλογα και να έρθει κι αυτός στο επίπεδο β. Μπορεί να βρίσκονται και οι 2 στο ίδιο επίπεδο αλλά στην ουσία  αυτός που έκανε την αρχή  ήταν πάντα στο κατώτερο επίπεδο. Επιπλεόν αυτός που έπεσε στο επίπεδο του άλλου δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει εκεί αφού χρησιμοποιεί τις κακές πρακτικές αντιπαράθεσης  μόνο σαν μέσο άμυνας  όταν γίνεται στόχος τους. Ουσιαστικά ο ένας δεν έχει  καν στο μυαλό του την προδιάθεση να χρησιμοποιήσει τέτοιες πρακτικές ενώ ο άλλος  το κάνει απρόκλητα ελλέιψει άλλων επιχειρημάτων. Αυτό σίγουρα δείχνει διαφορετικής ποιότητας ανθρώπους.

            Ο μόνος φόβος του να "γίνουμε ίδιοι " όταν απαντάμε σε τέτοιου είδους επιθέσεις με τον  ίδιο τρόπο είναι αν τελικά συνηθίσουμε αυτές τις πρακτικές και τις υιοθετήσουμε σε βαθμό που να καταλήξουμε να  γίνουμε εμείς που θα τις εκδηλώνουμε πρώτοι σε μια αντιπαράθεση. Σίγουρα το να αποφεύγουμε να τις χρησιμοποιήσουμε ακόμα και όταν προκαλούμαστε έντονα να το κάνουμε είναι ό,τι πιο θεμιτό και θα πρέπει πάντα να επιθυμούμε να συμβαίνει αυτό. Το να εξισώνουμε όμως ένα άτομο που θα τις χρησιμοποίησει με αυτόν που τις έχει ήδη χρησιμοποιήσει πρώτος εναντίον του, είναι σαν να εξισώνουμε αυτόν που δολοφονεί, με αυτόν που δολοφονεί σε αυτοάμυνα. 

          

       

Tώρα τι κάνουμε;

    Είναι μια έκφραση που την ακούμε συχνά. Ειδικά σε τηλεοπτικά πάνελ πολλές φορές κάποιος ομιλητής πάει να ανατρέξει  στο παρελθόν μιλώντας σχετικά με ένα πρόβλημα.  (Πχ τα αίτια της οικονομικής κρίσης. Αμέσως ο συνομιλητής του τον διακόπτει και του λέει "αφήστε τα αυτά, είναι γνωστά,  τώρα τι κάνουμε;" Αλλά και όταν κρίνουμε ένα άτομο συχνά τείνουμε να το κρίνουμε με βάση την πρόσφατη συμπεριφορά του  (δηλαδή τo τι κάνει τώρα)  και όχι παλαιότερα.

    Συχνά οι άνθρωποι τείνουν να απαξιώνουν το παρελθόν  θεωρώντας πως δεν είναι σωστό να ασχολείται κανείς με πράγματα  που έχουν περάσει και που φυσικά δεν μπορούν να αλλάξουν.Βέβαια με αυτή τη λογική  ούτε με το παρόν αξίζει να ασχολείται κανείς αφού το  παρόν είναι κι αυτό το παρελθόν του μέλλοντος!

      Είτε το θέλουμε είτε  όχι όλα τα πράγματα συνδέονται με το παρελθόν τους. Το παρελθόν  είναι η μόνη αξιόπιστη πηγή για να πάρουμε "δείγματα γραφής", πληροφορίες  και ότι άλλο είναι σημαντικό για να κρίνουμε πρόσωπα και γεγονότα. Η αξιοπιστία αυτή πηγάζει από το γεγονός ότι  οι ενέργειες του παρελθόντος έχουν ήδη λάβει χώρα όποτε δεν μπορούμε να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι τους ούτε να κάνουμε υποθέσεις του στυλ : "ο τάδε δεν θα συμπεριφέρονταν ποτέ έτσι" ή "αυτό δεν γίνεται να συμβεί" κτλ. (Πώς μπορεί να πει κάποιος κάτι τέτοιο όταν έχουν ήδη συμβεί παρόμοια πράγματα;!)

Το παρελθόν είναι η μόνη πηγή που παρέχει σίγουρες πληροφορίες, Έτσι μελετώντας τις ενέργειες και τα αποτελέσματα του παρελθόντος που μας είναι ήδη γνωστά κατέχουμε ένα πολύ αξιόλογο μέσο που σε συνδυασμό με ένα μέσο δείκτη ευφυίας μας επιτρέπει να κρίνουμε καταστάσεις, πρόσωπα,  κίνητρα και να ερμηνεύουμε συμπεριφορές.

    Επιπλέον αναμφισβήτητα όλες οι καταστάσεις και τα γεγονότα δεν συμβαίνουν ακαριαία αλλά διαμορφώνονται σιγά-σιγά.Αντίστοιχα και τα πρόσωπα έχουν κάποια ιστορική πορεία  δεν "φύτρωσαν " ξαφνικά ώστε να τα κρίνουμε μόνο με βάση το τι κάνουν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Το παρελθόν διαμορφώνει άτομα και καταστάσεις και παρακολουθώντας όλη αυτή την πορεία μπορούμε να βγάλουμε πιο αξιόπιστα συμπεράσματα τόσο για τα άτομα όσο και για τις καταστάσεις.

     Επίσης το παρελθόν δεν είναι μια αποξενωμένη εξωτική διάσταση όπου συνέβαιναν περίεργα πράγματα τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με το σήμερα. Η ιστορία επαναλαμβάνεται   γιατί οι ανθρώπινες  σχέσεις, οι συμπεριφορές, οι νοοτροπίες είναι συγκεκριμένες και πεπερασμένες όσα χρόνια και να περάσουν δεν πρόκειται να δημιουργηθούν νέες αλλά και ούτε να εξαφανιστούν οι ήδη υπάρχουσες . Το μόνο που αλλάζει με τα χρόνια σε κάποιο βαθμό είναι οι κοινωνικές-πολιτικές και πολιτισμικές συνθήκες. 

       Έτσι με βάση τα παραπάνω όταν προσπαθούμε να απαξιώσουμε το παρελθόν με εκφράσεις όπως το "TΩΡΑ τι κάνουμε;" ή το "περασμένα ξεχασμένα", ουσιαστικά προσπαθούμε να  θέσουμε εκτός συζήτησης ένα πολύτιμο μέσο που θα μας βοηθούσε να αναλύσουμε σημερινές καταστάσεις,  ανατρέχοντας σε παρόμοιες καταστάσεις του παρελθόντος  αλλά και στα γεγονότα που  διαμόρφωσαν σιγά-σιγά μια  τωρινή κατάσταση. Ένα παράδειγμα τέτοιας κατάστασης είναι η απαξίωση της ελληνικής ιστορίας. Πολλοί την συνδέουν με εθνικιστικές βλακείες,άλλοι προτείνουν να ξαναγράψουμε τα βιβλία της ιστορίας ώστε να είναι πιο "διεθνιστικά",  άλλοι λένε " αυτά ήταν παλιά, τώρα τι κάνουμε;΅κλπ στερώντας την έμπνευση που μπορεί να δώσουν στον κόσμο οι αγώνες και οι ένδοξες στιγμές του παρελθόντος. Το μόνο που κάνει αυτή η απαξίωση είναι ουσιαστικά να εντείνει την μιζέρια και την αδυναμία που αισθάνεται ο κάθε Έλληνας σήμερα  καθιστώντας τον έτσι πιο παθητικό  και αδύναμο να αντιδράσει και να διεκδικήσει τα δικαιώματα του.

      Την απάντηση λοιπόν στο "Tώρα τι κάνουμε;" δεν θα την βρούμε  εύκολα αν δεν ερευνήσουμε το πως έφτασαν  τα πράγματα στο τώρα αλλά και αν δεν απαντήσουμε στο ΅Τότε τι κάναμε;"

Ο καλός ο άνθρωπος!

    Πόσες φορές δεν έχουμε χρησιμοποιήσει την παραπάνω φράση!  Είμαστε όμως σίγουροι ότι την χρησιμοποιούμε εύστοχα; Πότε είναι κάποιος πραγματικά καλός;

    Το κύριο κριτήριο της καλοσύνης είναι ο αλτρουϊσμός - η ανιδιοτέλεια. Κάποιος δεν κάνει καλές πράξεις γιατί περιμένει να έχει κάποιο κέρδος από αυτές  αλλά επειδή έτσι το αισθάνεται. Ακόμα και όταν η εκτέλεση αυτών των πράξεων του είναι δύσκολη ή και δυσάρεστη ο καλός άνθρωπος τις εκτελεί  και στη συνέχεια αισθάνεται ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα.Αυτή η ευχαρίστηση είναι και η μόνη ιδιοτέλεια που μπορεί να συσχετιστεί με μια αυθεντικά καλή πράξη! Συχνά στην προσωπική μας ζωή θεωρούμε ανθρώπους καλούς απλά επειδή  φέρονται σε εμάς καλά χωρίς όμως να εξετάσουμε τα βαθύτερα κίνητρα τους ή την γενικότερη συμπεριφορά τους.¨Ενα ενδιαφέρον παράδειγμα: Πολλοί λένε το γνωστό σύνθημα κατά του ρατσισμού "σήμερα ήρθαν για αυτούς, αύριο θα έρθουν για άλλους μεθαύριο θα έρθουν για εσένα" Στην ουσία αυτό το σύνθημα παρακινεί κάποιον να είναι κατά του ρατσισμού  όχι επειδή ο ρατσισμός είναι εντελώς λάθος σαν φιλοσοφία αλλά απλά επειδή  μπορεί να πέσει και ο ίδιος θύμα του! Εκδηλώνει μια εγωιστική /ιδιοτελή χροιά ενώ η γνήσια καλοσύνη θα εκφράζονταν με ένα σύνθημα που θα πρόβαλλε το γεγονός ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει κάποιος να πέφτει θύμα ρατσισμού γιατί γενικότερα κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να υποφέρει.

   Επιπλέον η καλοσύνη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Ένας άνθρωπος πρέπει να θεωρείται καλός όταν φέρεται σε όλους τους ανθρώπους το ίδιο καλά. Σε καμιά περίπτωση όμως δε σημαίνει αυτό  ότι η καλοσύνη πρέπει να είναι τυφλή και άκριτη.Αντίθετα ο άνθρωπος πρέπει να πράττει το καλό με γνώση ότι το πράττει και όχι ασυνείδητα.Το κριτήριο αυτό είναι από τα πιο σημαντικά καθώς είναι δύσκολο να φανεί κατά πόσο κάποιος το πληρεί. Κάποιος που φέρεται καλά  επειδή δεν είναι σε θέση να φερθεί  άσχημα ή γενικά για κάποιον λόγο δεν έχει την επιλογή/δυνατότητα να φερθεί διαφορετικά , δεν χαρακτηρίζεται καλός, αλλά άβουλος, ανόητος, δειλός  και στην καλύτερη περίπτωση συμπαθής (καθώς και τον σκύλο μας που  όσες φορές κι αν τον χτυπήσουμε θα μας κάνει χαρές, τον συμπαθούμε!) Ο άνθρωπος λοιπόν πρέπει να γνωρίζει που φέρεται καλά, γιατί φέρεται καλά και να έχει την προδιάθεση να φερθεί έτσι σε κάθε άνθρωπο που συναντά  αλλά με σύνεση ώστε να μην πέσει ο ίδιος θύμα της καλοσύνης του αφενός, και αφετέρου να μην ευτελίζει την αξία της καλοσύνης  προσφέροντας την άκριτα σε άτομα που δείχνουν ότι δεν την αξίζουν. Για να το πούμε και απλά δεν θα πρέπει να νιώσουμε καλά επειδή βοηθάμε κάποιον να διοργανώσει μια ληστεία όσο ευγνώμων κι αν είναι αυτός για τη βοήθεια μας-ούτε είμαστε καλοί επειδή βοηθάμε έναν ληστή να κλέψει αλλά στη συνέχεια σκεπτόμενοι ίδια βοηθάμε και έναν αστυνομικό να τον συλλάβει!

    Επίσης μεγάλη σημασία έχουν οι πράξεις καλοσύνης. Η καλή συμπεριφορά ενός ατόμου  μπορεί να είναι πιο εύκολο να προβληθεί, τα καλά του λόγια πιο εύκολο να ειπωθούν- αλλά στην ουσία είναι και τελείως ανέξοδα. Όπως με όλα τα πράγματα έτσι και εδώ για να κρίνουμε αν κάποιος είναι πραγματικά καλός μαζί μας πρέπει να λαμβάνουμε υπόψιν μας το πως συμπεριφέρθηκε σε μια δύσκολη στιγμή , το τι έκανε  όταν ζητήσαμε την βοήθεια του.Μια καλή δράση/πράξη αξίζει πολύ περισσότερο και αποτελεί πιο έμπρακτη απόδειξη  της καλοσύνης κάποιου σε σχέση με μια ανέξοδη φιλική συμπεριφορά  η οποία μπορεί να εκδηλώνεται απλά και μόνο για κοινωνικούς λόγους ή άλλα συμφέροντα.Το καλό πρέπει να εκδηλώνεται αλλά και να το αφήνουμε να εκδηλωθεί όσο μπορούμε και με βάση τις πνευματικές αλλά και υλικές δυνατότητες που διαθέτουμε.

Για τα μάτια του κόσμου!

http://anthroposkalismata.blogspot.gr/2010/02/blog-post_21.html

      Συχνά στην προσωπική μας ζωή καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις  για το ποια πορεία θα ακολουθήσουμε , τι συμπεριφορά θα έχουμε πως θα δράσουμε γενικά. Μια άποψη λέει πως ο άνθρωπος πρέπει να κάνει ό,τι θεωρεί καλύτερο για τον εαυτό του. Αυτός άλλωστε γνωρίζει  καλύτερα από τον καθένα τις προσωπικές του ανάγκες και ιδιαιτερότητες  και αφού  το αποτέλεσμα της απόφασης αφορά αυτόν και μόνο  και μάλιστα καθορίζει τον τρόπο που ζει, είναι λογικό σύμφωνα με την παραπάνω άποψη, ο άνθρωπος να μην νοιάζεται για τη γνώμη του κόσμου για τις προσωπικές του αποφάσεις.Εξάλλου συχνά οι άνθρωποι  θα σου δώσουν αντικρουόμενες απόψεις και γνώμες για το ίδιο ζήτημα.

         Όμως η φράση " άνθρωπος πρέπει να κάνει ό,τι καλύτερο νομίζει για τον εαυτό του"  δέχεται πολλή ανάλυση. Για παράδειγμα ένας κλέφτης μπορεί να κλέβει  επειδή το θεωρεί πιο εύκολο και πιο επικερδές από το να δουλεύει.Έτσι στην περίπτωση αυτή μια αντικοινωνική συμπεριφορά, ένα έγκλημα, μπορεί να αποτελεί τον τρόπο ζωής κάποιου  απλά και μόνο επειδή αυτός το νομίζει ό,τι καλύτερο για αυτόν.Σίγουρα όμως ο υπόλοιπος κόσμος θα είχε διαφορετική άποψη για αυτό.(ακόμα και αν εκδήλωναν και κάποιοι από αυτούς την ίδια συμπεριφορά σίγουρα θα αποθάρρυναν κάποιον από το να γίνει κλέφτης από φόβο ανταγωνισμού ή και επειδή απλά δεν θα ήθελαν να είναι υποψήφια θύματα του!)

         Κάθε  πράξη μας  τρόπος συμπεριφοράς  κλπ που εμείς το θεωρούμε προσωπική επιλογή έχει έναν αντίκτυπο στους γύρω μας. Το να το αναγνωρίζουμε αυτό σημαίνει καταρχάς το ότι αποδεχόμαστε τις ευθύνες των πράξεων μας . Ζώντας μόνο για τον εαυτό μας αγνοώντας την κοινωνία που ζούμε  μετατρεπόμαστε σε εγωιστές  που νοιάζονται μόνο για τον εαυτό τους και καταλήγουν να κάνουν τις εύκολες επιλογές  για τη ζωή τους  προβάλλοντας το άλλοθι της μαγκιάς, της προσωπικής (εγωιστικής) επιλογής , του "ζωή μου είναι ότι θέλω κάνω".

        Σίγουρα δεν μπορεί κανείς να ζει αποκλειστικά σύμφωνα με τη γνώμη των άλλων αλλά  οφείλει η γνώμη αυτή  να αποτελεί ένα βασικό κριτήριο για τις επιλογές του. Βέβαια δε σημαίνει αυτό το ότι του οποιουδήποτε η γνώμη θα πρέπει να καθορίζει τη συμπεριφορά μας. Κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει έναν κύκλο ατόμων που εμπιστεύεται , εκτιμά  και σέβεται και μάλιστα τα συναισθήματα αυτά να είναι αμοιβαία. Αυτοί αποτελούν και τον "κόσμο" που θα του δώσει την πιο κατάλληλη συμβουλή για τις επιλογές του, την οποία και πάλι δε θα ακολουθήσει τυφλά αλλά θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψιν του.

       Ένας άνθρωπος  που δεν έχει καταφέρει να έχει κάποια ή έστω ένα άτομο με τα οποία υπάρχει μια τέτοιου είδους σχέση  είναι τελείως αντικοινωνικός και η συμπεριφορά του και οι αποφάσεις του θα τον οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα πέρα από αυτό της αποξένωσης του. Δρώντας μόνο για τον εαυτό του κάποιος είναι  απλά ένας εγωιστής που δεν μπορεί να ζει με ανθρώπους.

       Το βασικό είναι να εντοπίσει κανείς  τους ανθρώπους αυτούς  που θα αναπτύξουν μαζί του αυτή τη σχέση ώστε να μπορεί να τους λάβει υπόψιν του στα σοβαρά κάθε φορά που θα χρειαστεί να κάνει τις επιλογές του. Τότε και μόνον τότε η γνώμη του "κόσμου " έχει  ουσιαστικό νόημα. 

Για ένα παιχνίδι...

http://www.theinsider.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=22113%3Apagkalos-gia-k-arbaniti-einai-dimosiografos-xoris-talento-me-tiletheasi-17&catid=104%3Amedia-stories&Itemid=159

http://www.ikypros.com/easyconsole.cfm/id/58281

http://www.protothema.gr/greece/article/?aid=233027

       Tις προάλλες ήμουν καλεσμένος σε ένα παιδικό πάρτι, όντας συγγενής του εορτάζοντα. Παιδιά 5-8 χρονών παίζανε παιχνίδια υπό την διακριτική παρακολούθηση των γονιών τους. Την ώρα που τα παρακολουθούσα  συγκεκριμένα, παίζανε μουσικές καρέκλες-το γνωστό παιδικό παιχνίδι. Τα παιδιά όσο έπαιζε η μουσική γυρνούσαν γύρω από καρέκλες και έπρεπε να κάτσουν αμέσως σε μία γιατί οι καρέκλες ήταν λιγότερες κατά μία από τα παιδιά και όποιος δεν προλάβαινε να καθίσει έχανε και έβγαινε από το παιχνίδι.

       Ξαφνικά όταν η μουσική σταμάτησε παρατηρώ ένα μεγαλύτερο παιδί να κάθεται στην κυριολεξία πάνω (!)  σε ένα μικρότερο που είχε ήδη προλάβει την καρέκλα .Μάλιστα το στρίμωξε έτσι ώστε να φαίνεται ότι καθόταν πλαι πλαι. Όταν η νηπιαγωγός που επέβλεπε το παιχνίδι ρώτησε τα 2 παιδιά ποιος κάθισε πρώτος ώστε να αποβάλλει τον δεύτερο , σύμφωνα με τους κανόνες του παιχνιδιού, το μεγαλύτερο παιδί με ιδιαίτερη άνεση είπε πως είχε κάτσει πρώτο. Αμέσως είπα τι είχε γίνει ώστε να μη φύγει από το παιχνίδι το παιδί που είχε παίξει σωστά.  Τότε το παιδί που είχε προσπαθήσει να κλέψει άρχισε να κλαίει συνεχίζοντας να υποστηρίζει πως είχε κάτσει πρώτος προκαλώντας το γέλιο σε όσους είχαν παρακολουθήσει την σκηνή.

       Μέσα από τα γέλια άκουσα όμως κι από έναν τύπο να λέει "εσύ τι κάνεις τον ρουφιάνο; " (δεν μου απευθύνθηκε άμεσα αλλά το είπε με τη λογική ότι θα μπορούσε να μου το  έχει πει το παιδί) Φυσικά γύρισα και του είπα "καλύτερα ρουφιάνος παρά λαμόγιο" και η "συζήτηση" έληξε εκεί.

         Σίγουρα ήταν ένα παιχνίδι, αλλά το όλο περιστατικό φανερώνει την κακή νοοτροπία που διακατέχει πολλούς από εμάς. Κάποιοι σήμερα νιώθουν ότι μπορούν να παρανομούν, να κάνουν το δικό τους, χωρίς να έχουν κανέναν έλεγχο.  Το χειρότερο είναι μάλιστα ότι δε διστάζουν να ονομάσουν "ρουφιάνο" και να στιγματίσουν αυτόν που θα κάνει επίπληξη ή να πουν το πιο εύκολο "εσύ να κοιτάς τη δουλειά σου".Έτσι ο καθένας αφήνεται να κλέβει , να χτίζει αυθαίρετα, να φοροδιαφεύγει και πολλά άλλα. Αν επέμβει ένας άλλος πολίτης και καταγγείλει κάτι, τότε  δυστυχώς πολλοί είναι αυτοί που θα θεωρήσουν ότι κακώς ανακατεύτηκε-ειδικότερα μάλιστα σε περιπτώσεις που καταγγείλουμε μια αδικία που δε θίγει εμάς άμεσα αλλά κάποιον άλλον. Αυτή η νοοτροπία είναι που έχει οδηγήσει στον ωχαδερφισμό της σημερινής εποχής.Οι άνθρωποι που προσπαθούν να αλλάξουν όλη αυτή την νοοτροπία παραμερίζονται και χαρακτηρίζονται "ρουφιάνοι" λες και πρόδωσαν κανάν αγωνιστή της αντίστασης στους Ναζί! 

      Εκτός από το "ρουφιάνοι" βέβαια  υπάρχουν  και άλλοι τρόποι και δικαιολογίες να βρεις για να κατηγορήσεις κάποιον που προσπαθεί να κάνει κάτι σωστό. Τον Βαξεβάνη (άσχετα με το ότι δεν τον συμπαθώ και πιστεύω πως έκανε ό,τι έκανε για λόγους προσωπικής προβολής) και τον Αρβανίτη τους κατηγόρησαν για αντιδεοντολογικούς  κ.α. αλλά βέβαια, το "δια ταύτα" ,τα ονόματα της λίστας και το τι συμβαίνει με αυτά  ή αντίστοιχα μια δήλωση του υπουργού για την κακοποίηση των συλληφθέντων δεν ήρθε ποτέ στην επιφάνεια. Ειδικά για την δεύτερη περίπτωση δεν θα μαθαίναμε καν για το περιστατικό αν δεν είχε κοπεί η εκπομπή του δημοσιογράφου.Το κακό με αυτές τις πρακτικές είναι ότι βλέποντας την τύχη αυτών που αγωνίζονται για την αλήθεια , άνθρωποι που έχουν διάθεση να τους μιμηθούν -ιδιαίτερα οι νέοι- πολλές φορές καταλήγουν στο να σιωπούν και να σφυρίζουν αδιάφορα.

         Βέβαια για να έχεις κανείς το δικαίωμα να καταγγέλει και να ελέγχει τους γύρω του πρέπει να είναι και αυτός ανοιχτός σε κάθε έλεγχο που θα του γίνει από άλλους. Αυτό όμως σε καμιά περίπτωση δεν μειώνει το βάρος μιας αληθινής καταγγελίας.Δεν πρέπει να εξετάζουμε σε πρώτο βαθμό το αν αυτός που κάνει μια καταγγελία είναι κακός ή οτιδήποτε άλλο αλλά οφείλουμε να εξετάσουμε το αν η καταγγελία του είναι αληθινή. Εξάλλου κανείς δεν είναι αναμάρτητος  αλλά σίγουρα κάποια ζητήματα, κάποιες παραβάσεις του νόμου και της ηθικής είναι σημαντικότερες από κάποιες άλλες.Το να σκεφτόμαστε "έλα μωρέ τώρα τι καταγγέλεις, εσύ που έχεις κάνει αυτό ή το άλλο" δείχνει διάθεση για ατιμωρησία αλλά και πρόθεση να φιμώσουμε φωνές που καταγγέλουν αδικίες .Μια πρόθεση που ρεαλιστικά εξηγείται μόνο με την υπόθεση πως φοβόμαστε ότι αυτές οι φωνές σε μια άλλη περίπτωση ίσως να αποκάλυπταν την δική μας αδικία/παράβαση. Πρέπει να αποβάλλουμε το φόβο αυτό και να μάθουμε επιτέλους να μπορούμε να ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις συνέπειες των πράξεων μας. Έτσι μακροπρόθεσμα θα περιορίσουμε και τις δικές μας παραβατικές ενέργειες που τυχόν κάνουμε στην καθημερινότητα μας .Θα καταφέρουμε το "καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται"  και έτσι το αίτημα μας για λιγότερη διαφθορά θα αποκτήσει και μεγαλύτερη λογική και ηθική βάση.

          Είναι χρέος ενός συνειδητοποιημένου κι ενεργού  πολίτη να καταγγέλει φαινόμενα διαφθοράς ανεξάρτητα από το αν αυτά τον επηρεάζουν άμεσα. Η πάταξη της διαφθοράς ξεκινάει από την καθημερινή προσωπική προσπάθεια του κάθε πολίτη και να μην περιορίζεται σε ευχολόγια για τον "δια μαγείας" καθαρισμό του κράτους και της κοινωνίας από τέτοια φαινόμενα Αυτό συμβαίνιει γιατί η διαφθορά βρίσκεται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Μια κοινωνία που είναι πιο δεκτική σε άνθρώπους που καταγγέλουν μικρές ή μεγάλες ατασθαλίες  και δηλώνει έτοιμη να υποστεί έλεγχο. αλλά και να εκτελέσει έλεγχο φροντίζει αυτόματα η ίδια ώστε να είναι και λιγότερο διεφθαρμένη.(διαφορετικά δεν θα δέχονταν να ελεγχθεί). Με τις προσπάθειες αυτές δίνεται και το παράδειγμα στις επόμενες γενιές καθώς μόνο μέσω της παιδείας και της αγωγής μπορεί να αντιμετωπιστεί μακροπρόθεσμα η διαφθορά. 

           Τελικά ίσως μου πείτε "πολλά λόγια για ένα παιχνίδι". Αλλά αλήθεια ήταν μόνο για ένα παιχνίδι;

        

Συνύπαρξη

http://www.eglimatikotita.gr/2011/03/blog-post_5823.html
http://tvxs.gr/news/ellada/sygkentrosi-symparastasis-apopse-ekso-apo-theatro-xytirio
http://www.pinnokio.gr/arthro/MWAMETH-H-TAINIA-INNOCENCE-OF-MUSLIMS-MOVIE-TRAILER

       Ο άνθρωπος ως "ον κοινωνικό"  δημιουργεί κοινωνίες  ώστε να απολαμβάνει αυτός και οι συνάνθρωποι του τα αμοιβαία ωφέλη αυτής της συμβίωσης.  Βέβαια οι άνθρωποι σαν χαρακτήρες είναι διαφορετικοί ο καθένας έχει τις δικές του απόψεις , ιδιαιτερότητες και προτεραιότητες στη ζωή του. Αυτή η διαφοροποίηση των ανθρώπων είναι ένα θετικό στοιχείο  καθώς μέσα από την μελέτη διαφορετικών απόψεων και τρόπων αντίληψης δημιουργείται γόνιμος προβληματισμός που παράγει νέες ιδέες και εξελίσσει  την κοινωνία. Αν όλοι οι άνθρωποι σκέφτονταν το ίδιο  η κοινωνία μας δεν θα διέφερε και τόσο από μια μυρμηγκοφωλιά : Θα είχε αυστηρή  οργάνωση  θα λειτουργούσε αποτελεσματικά  και θα ήταν αδύνατο να ανατραπεί η πολιτική της κατάσταση ταυτόχρονα όμως θα παρέμενε στάσιμη,άκαμπτη και ανίκανη να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες, ενώ  λόγω της αυστηρής οργάνωσης της θα περιορίζονταν και το εύρος των δυνατοτήτων της ανάπτυξης σε διάφορα πεδία (επιστημονικά,κοινωνικά κ.α.).

           Η διαφοροποίηση απόψεων είναι ο κύριος λόγος  δημιουργίας συγκρούσεων και διατάραξης της αρμονικής συνύπαρξης των ανθρώπων σε μια κοινωνία. Κάθε συνύπαρξη είναι ομολογουμένως δύσκολη. Συχνά λέμε ότι ακόμα και 2 καλοί φίλοι είναι δύσκολο να συγκατοικήσουν πόσο μάλλον ολόκληρες κοινότητες ατόμων όταν αυτές καλούνται να ζήσουν και να λειτουργήσουν μέσα στο ίδιο περιβάλλον. Κάθε λογικός άνθρωπος επιθυμεί να συνυπάρχει ειρηνικά με τους γύρω του χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα και διαμάχες, προϋπόθεση άλλωστε για την ευημερία και την ανάπτυξη μιας κοινωνίας είναι η αρμονική συνύπαρξη των μελών της. Όμως άλλο το να λες ότι επιθυμείς κάτι και άλλο το τι πραγματικά κάνεις για να συμβεί αυτό. Τα ευχολόγια από μόνα τους, κακά τα ψέμματα, είναι μόνο υποκριτικά. Πως λοιπόν εξασφαλίζεις την αρμονική συνύπαρξη των μελών μιας κοινωνίας;

             Η πρώτη προϋποθεση είναι η παντελής απουσία της βίας . Η βίας σαν όρος αντιπαρέρχεται  de facto  κάθε έννοια ειρηνικής συνύπαρξης.Σε μια κοινωνία η βία πρέπει να είναι κατακριτέα και να τιμωρείται άμεσα από τον νόμο.

            Η δεύτερη αναγκαία και προφανής προϋπόθεση  είναι η ισότιμη αντιμετώπιση των μελών της κοινωνίας. Όλα τα μέλη μιας κοινωνίας πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις απέναντι στην κοινωνία δηλαδή απέναντι στους συνανθρώπους τους.Έτσι εξασφαλίζεται ότι κανένας δεν θα νιώθει κατώτερος και αδικημένος.Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι καμιά κοινωνική ομάδα δεν έχει το δικαίωμα να  επιβάλλει τη θέληση της στα υπόλοιπα μέλη της. Η γνώμη του καθενός πρέπει να είναι  σεβαστή . 

           Η τρίτη  προϋπόθεση που πηγάζει άμεσα από την δεύτερη  είναι ότι πρέπει να υπάρχει μια μορφή διακυβέρνησης- ένα νομικό σύστημα που να γίνεται σεβαστό από όλους. Χωρίς τους νόμους και μια αμοιβαία σεβαστή κεντρική εξουσία  είναι αδύνατον να παρθούν αποφάσεις που θα ισχύουν για το σύνολο μιας κοινωνίας καθώς ο καθένας θα ζούσε σύμφωνα με το τι θεωρεί αυτός σωστό.Και βέβαια όπως είπαμε  οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές απόψεις για το τι είναι σωστό και το τι όχι και αυτό θα δημιουργούσε  προβλήματα αν αφήνονταν ανεξέλεγκτο.Οι διαφορετικές απόψεις θα ερχόταν σε σύγκρουση. Η κεντρική εξουσία παίζει ουσιαστικά τον ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες  και προσπαθεί να προωθήσει νόμους για διάφορα ζητήματα ώστε να ικανοποιούνται σε έναν βαθμό όλες οι διαφορετικές απόψεις των μελών της κοινωνίας.  Λόγω της αρχής της ισότητας των μελών μιας κοινωνίας σήμερα έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα πως το πιο δίκαιο σύστημα εξουσίας είναι η δημοκρατία-Όταν όλοι οι άνθρωποι είναι ισότιμοι αυτό που έχει σημασία στη λήψη μιας απόφασης είναι το πόσοι την στηρίζουν.(Σίγουρα σαν σύστημα ίσως να έχει κάποιες αδυναμίες  πχ η γνώμη κάποιων  ίσως να στηρίζεται σε καλύτερη πληροφόρηση από ότι η γνώμη κάποιων άλλων, αλλά  όλες οι άλλες μορφές  πολιτευμάτων που υπάρχουν σήμερα βασίζονται σε στοιχεία που εμπεριέχουν απολυταρχισμό -φανταστείτε μια κοινωνία που κυβερνά ένας μόνο άνθρωπος επειδή έχει καλύτερες γνώσεις από όλους για όλα τα θέματα! (ποιος κατ'αρχάς θα είχε τις γνώσεις ώστε να κρίνει ότι ο κυβερνών  έχει όντως τις περισσότερες γνώσεις; Παράδοξο, ε;!!!-  ή άλλα στοιχεία που έρχονται σε σύγκρουση με την αρχή της ισότητας , επομένως η δημοκρατία είναι ό,τι καλύτερο έχουμε!) Άρα  για αρμονική συνύπαρξη πρέπει να σεβόμαστε το δημοκρατικό σύστημα  διακυβέρνησης . Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Αυτό σημαίνει πως σε καμία περίπτωση μια κοινωνική ομάδα δεν μπορεί να προσπαθεί να υποκαταστήσει  την εξουσία για οποιοδήποτε λόγο. Αν αυτό συνέβαινε από όλους ταυτόχρονα θα ξέσπαγε χάος. Επιπλέον σημαίνει πως πρέπει να συμμορφωνόμαστε με τους νόμους ακόμα κι αν αυτοί περιορίζουν  κάποιες ελευθερίες μας. Αυτό μπορεί να ακούγεται απολυταρχικό όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το δημοκρατικό σύστημα πάντα παρέχει τη δυνατότητα αλλαγής οποιουδήποτε νόμου. Όσο όμως ένας νόμος βρίσκεται σε ισχύ δεν πρέπει να τον παραβούμε  (επειδή τον αμφισβητούμε που είναι δικαίωμα μας) γιατί και αυτό επίσης δημιουργεί χάος. 

          Φανταστείτε τώρα το παρακάτω απλό παράδειγμα: 2 άτομα συγκατοικούν σε ένα σπίτι  και έχουν κοινή κουζίνα. Ο ένας πλένει τα πιάτα που χρησιμοποιεί ενώ ο άλλος δεν τα πλένει.Αυτός που δεν τα πλένει δεν ενοχλείται από την μυρωδιά που δημιουργείται στο σπίτι.Δεν έχει κακό σκοπό, ούτε είναι τεμπέλης απλά δεν κρίνει σκόπιμο να πλύνει τα πιάτα αφού η μυρωδιά δεν τον ενοχλεί. Όμως ανεξάρτητα από τις προθέσεις του και τις σκέψεις του η μυρωδιά υπάρχει. Το 2ο άτομο ενοχλείται και του ζητάει τον λόγο και έρχονται σε σύγκρουση. Το 1ο άτομο θα κατηγορήσει το 2ο ότι πάει να του επιβάλλει τις απόψεις του για το πλύσιμο των πιάτων. Επιπλέον θα τον κατηγορήσει ότι αυτός  δημιουργεί την σύγκρουση γιατί αυτός ήρθε να ζητήσει το πρώτος τον λόγο για το θέμα ενώ ο ίδιος δεν έκανε τίποτα άμεσα εχθρικό ως προς τον άλλο αφού το τι κάνει με τα πιάτα του αφορά αυτόν και μόνο.Με το παράδειγμα αυτό φτάνουμε στην τέταρτη και πέμπτη βασικές προϋπόθεσεις της αρμονικής συνύπαρξης που τις αναφέρω μαζί γιατί ως ένα σημείο ταυτίζονται. Αυτές  είναι ο σεβασμός και η υπευθυνότητα απέναντι στους συνανθρώπους σου. Δυστυχώς οι νομικοί κανόνες δεν μπορούν να προβλέψουν κάθε ιδιαιτερότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Επιπλέον οι νόμοι πολλές φορές μπορούν να ερμηνευτούν διαφορετικά. Δεν μπορούμε λοιπόν να ζήσουμε αρμονικά μόνο με την επιβολή των νόμων  και να λέμε " α εντάξει αφού είμαι νόμιμος ή  (ακόμα χειρότερα) ο νόμος δεν προβλέπει κάτι για αυτό που κάνω, μπορώ να κάνω ότι θέλω". Φανταστείτε να σεβόμασταν μόνο τις ώρες κοινής ησυχίας και όλες τις υπόλοιπες να κάναμε ανυπόφορο θόρυβο στο σπίτι μας κάθε μέρα, θα μπορούσε ο γείτονας μας να ζει έτσι για πάντα; Πρέπει λοιπόν σαν άτομα να ερχόμαστε πάντα στη θέση των συνανθρώπων μας  και να γνωρίζουμε πότε τους προκαλούμε "πατάμε τα κουμπιά τους " όπως λέμε πιο κοινά, και πότε όχι. Έτσι  θα προβλέπουμε τις συνέπειες των πράξεων μας και το τι αντιδράσεις μπορεί να προκαλέσουν αυτές. ΑΝ πραγματικά ενδιαφερόμαστε για την κοινωνική ειρήνη και την αρμονική συνύπαρξη δεν θα προχωράμε σε πράξεις που μπορεί να την ανατρέψουν, ακόμα κι αν ο νόμος μας δίνει το δικαίωμα (λόγω της αδυναμίας του  ή της γενικότητας που τον χαρακτηρίζει) να το κάνουμε. Πρέπει να το θέλουμε και προσωπικά κι εσωτερικά μέσα μας να ζήσουμε ειρηνικά και να κάνουμε και τις αναγκαίες προσωπικές υποχωρήσεις και συμβιβασμούς.

     Για να κάνω και τη σύνδεση με τα links  που έδωσα,  ναι σίγουρα μπορείς να κάνεις μια γελοιογραφία με τον Μωάμεθ  ή να βλασφημήσεις τον Χριστό έχεις δικαίωμα να λες ό,τι θες.Όμως η γελοιογραφία του Μωάμεθ δεν αφορά αυτούς που δεν πιστεύουν σε αυτόν οι περισσότεροι μάλιστα δεν ξέρουν καν την ιστορία του  και απλά τον έχουν ακούσει σαν όνομα. Επομένως ποιους αφορά η οποιαδήποτε γελοιογραφία; Αυτούς που γνωρίζουν το θέμα της , τους πιστούς του Μωάμεθ στην προκειμένη περίπτωση.Το υπόλοιπο κοινό θα μείνει, στην συντριπτική πλειοψηφία του αδιάφορο ως προς την γελοιογραφία. Κάνοντας λοιπόν μια τέτοια γελοιογραφία ουσιαστικά γνωρίζεις ότι οι πιο ζωηρές αντιδράσεις θα είναι οι αρνητικές ενώ οι υπόλοιπες θα είναι του στυλ "εντάξει καλό ή κακό ή μέτριο αστείο αλλά έτσι κι αλλιώς τι με νοιάζει εμένα το τι έκανε ο Μωάμεθ;" Εφόσον λοιπόν δημοσιεύεις το έργο σου που σημαίνει ότι δίνεις σημασία στον αντίκτυπο του έργου σου στον  κόσμο, σκεπτόμενος τα παραπάνω, ουσιαστικά προσδοκείς τις αντιδράσεις  και όχι τις κριτικές του τύπου "καλό αστείο ή κακό αστείο" που έχουν διάρκεια 2 δευτερόλεπτα! Θες δηλαδή να δημιουργήσεις ντόρο με το έργο σου  βασιζόμενος ότι κάποιοι θα αντιδράσουν σε αυτό υπερβολικά ή βίαια. Εντάξει μπορείς να το κάνεις, είσαι ελεύθερος, αλλά σίγουρα δεν μπορείς να θεωρηθείς άνθρωπος που επιδιώκει την αρμονική συνύπαρξη,ούτε άτομο που σέβεται τους συνανθρώπους του. Και φυσικά το κράτος πρέπει να σε τιμωρήσει για το γεγονός ότι αρέσκεσαι στο να υποδαυλίζεις κοινωνικές συγκρούσεις και διαμάχες.Αν τώρα δεν είχες σκοπό να το κάνεις ή δεν τα είχες σκεφτεί όλα αυτά , τότε είσαι ανεύθυνος ως προς τους συνανθρώπους σου και ζεις για τον εαυτό σου και μόνο.Σίγουρα τότε πάλι δεν έχεις θέση σε μια κοινωνία!      

Συζητήσεις

    Στους περισσότερους ανθρώπους αρέσει να  συζητάνε διάφορα θέματα από τα πιο απλά καθημερινά νέα τους μέχρι και πιο πολύπλοκα ζητήματα με  άλλους ανθρώπους. Η συζήτηση ή ο διάλογος  ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία με τα προσφιλή του πρόσωπα αλλά και την ανάγκη του να εκφραστεί σχετικά με ένα θέμα.

         Σε μια συζήτηση για να έχει νόημα, πρέπει να γίνεται ανταλλαγή απόψεων. Το να μιλάς σε ένα ακροατήριο που δεν αντιδρά, που δεν έχει τίποτα να προσφέρει στη συζήτηση, είναι όντως ανούσιο. Δεν υπάρχει τρόπος να καταλάβεις τι αντίκτυπο έχουν τα λεγόμενα σου, ούτε να γίνουν κάποιες παρατηρήσεις πάνω σε αυτά. Ουσιαστικά  χωρίς ανταλλαγή απόψεων μιλήσεις-δε μιλήσεις είναι το ίδιο και το αυτό.Με την ανταλλαγή απόψεων και οι 2 πλευρές ενδεχομένως να αποκτήσουν περισσότερες πληροφορίες για το θέμα που συζητάνε, να το δουν με μια διαφορετική οπτική από την δική τους αλλά και να οργανώσουν σε μια συγκροτημένη επιχειρηματολογία τις ιδέες που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν απλά σκόρπιες μέσα στο μυαλό τους για το επίμαχο θέμα. Έτσι όσοι συμμετέχουν σε μια συζήτηση από κάθε άποψη κερδίζουν κάτι. Είναι άλλωστε γνωστό πως η φιλοσοφική σκέψη αναπτύχθηκε σε ένα βαθμό και από τις συζητήσεις διαλόγους που είχαν οι διάφοροι φιλόσοφοι με τους μαθητές τους, τους αντιπάλους τους αλλά και τον απλό κόσμο.

           Προβλήματα δημιουργούνται όταν  η συζήτηση  γίνεται αντιληπτή όχι ως ανταλλαγή απόψεων αλλά διαμάχη με σκοπό την επιβολή της γνώμης μας στον άλλο. Όσο καλή κι αν είναι η επιχειρηματολογία του καθενός  είναι εντελώς εγωιστικό το να νομίζει κανείς ότι θα αλλάξει τελείως τη γνώμη ενός άλλου ανθρώπου.  Είναι θεμιτό το να θες να καταλήξεις σε κάποια κοινά σημεία με την άλλη πλευρά  καθώς κάποια πράγματα είναι πιο αντικειμενικά από κάποια άλλα. Όμως το να αλλάξεις τελείως τον τρόπο σκέψης ενός ανθρώπου, ο οποίος έχει διαμορφωθεί από δικές του εμπειρίες, γνώσεις και βιώματα  είναι αλαζονικό να το επιδιώκει κανείς.Συχνά εξάλλου η διαφωνία σε μια συζήτηση έχει να κάνει με το ότι κάποιο κριτήριο δεν αντιμετωπίζεται το ίδιο σοβαρά  από τα μέλη της συζήτησης. Κάποιος δηλαδή θεωρεί κάτι λιγότερο σημαντικό από ότι το θεωρεί ο άλλος. Πρόκειται δηλαδή ουσιαστικά για διαφορετικά συστήματα ιεράρχησης αξιών που είναι επόμενο να έχουν διαφωνίες..Το να μετατρέπουμε την συζήτηση σε κήρυγμα σημαίνει ουσιαστικά το να μιλάμε σε ένα ακροατήριο που δεν αντιδρά το οποίο αναφέραμε νωρίτερα. Επίσης η νοοτροπία αυτή δείχνει ότι δεν βλέπουμε το άτομο που συζητάμε σαν ισότιμο συνομιλητή  αλλά σαν αμαθή άγριο τον οποίο έχουμε αναλάβει να..."διαφωτίσουμε"! Ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ των  συνομιλητών που είναι προϋπόθεση για μια πολιτισμένη και αποτελεσματική συζήτηση, έχει πάει δηλαδή περίπατο ήδη πριν αρχίσουμε να μιλάμε όταν σκεφτόμαστε πως αποστολή μας είναι να τον κάνουμε να σκέφτεται όπως εμείς.Γι' αυτό άλλωστε και συνήθως συζητάμε απόψεις με άτομα που γνωρίζουμε και έχουν κερδίσει το σεβασμό μας και όχι με αγνώστους  για τους οποίους δεν ξέρουμε καν πως θα αντιδράσουν. 

           Ίσως βέβαια σε κάποιες περιπτώσεις  το να μεταβάλλεις τον τρόπο σκέψης του άλλου να είναι δυνατό να συμβεί. Όταν όμως η συζήτηση ξεκινάει με αυτό σαν αυτοσκοπό σημαίνει ότι είμαστε προκατειλημμένοι και δεν θέλουμε να ακούσουμε επιχειρήματα ή έστω να πληροφορηθούμε για μια νέα οπτική στο θέμα που συζητάμε.  Έτσι η συζήτηση είναι καταδικασμένη να αποτύχει και στην καλύτερη περίπτωση να εξελιχτεί σε παράλληλους μονολόγους όπου κανένας δεν θα προσφέρει τίποτα στον άλλον. Σίγουρα είναι πιο γόνιμο και ωφέλιμο το να παρουσιάσεις το τρόπο σκέψης σου να πεις σε τι συμφωνείς και σε τι δεν συμφωνείς  από τη γνώμη του άλλου (γιατί εντάξει κανείς δεν μπορεί να λέει τα πάντα λάθος!) και από εκεί και πέρα ο καθένας να επεξεργαστεί τα νέα δεδομένα του και να μεταβάλλει όσο πρέπει τη γνώμη του (αν πρέπει).

          Δε πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε άποψη που υπερασπιζόμαστε αποτελεί  πάντα μια διαφορετική

 γνώμη για κάποιον άλλον. Ο πλουραλισμός απόψεων και ο σεβασμός τους  αποτελεί βασική αρχή της δημοκρατίας. Αν όλοι οι άνθρωποι σκέπτονταν το ίδιο οι νέες ιδέες δεν θα υπήρχαν  η πρόοδος θα σταματούσε.